حضور آیت الله هاشمی رفسنجانی پس از پنجاه روز غیبت در نماز جمعه تهران بسیار بحث برانگیز شده است .او که در صدر دو نهاد مهم مجمع تشخيص مصلحت نظام و خبرگان رهبري قرار دارد از سوی محمود احمدی نژاد رییس دولت نهم به جانبداری از میر حسین موسوی در جریان انتخابات دهمین دوره ریاست جمهوری و مال اندوزی متهم شد . هاشمی که زمانی او را دومین شخصیت جمهوری اسلامی می نامیدند در دیداری با جمعی از خانواده های بازداشت شدگان از وقایع پس از انتخابات ابراز نارضایتی کرد. اکنون بسیاری منتظرند ببیند چه موضعی در خطبه های نماز جمعه تهران اتخاذ خواهد کرد.

میرحسین موسوی، که مشروعیتی برای دولت برآمده از دهمین دوره‌ی انتخابات ریاست جمهوری قائل نبوده و بر ابطال انتخابات پافشاری می‌کند، اعلام کرده است که به دعوت هواداران خود پاسخ مثبت گفته و در نماز جمعه شرکت خواهد کرد. به نظر می‌رسد که آقای موسوی بدین‌شکل با پاسخ مثبت دادن به دعوت معترضان، بار دیگر بر اعتراض خود تاکید کرده است.

به گزارش سایت دویچه وله موسوی در بیانیه‌ اش به روشنی بر قصد سیاسی خود برای شرکت در نماز جمعه، در جهت رسیدن به "آزادی‌های به ناحق مسلوب شده" تاکید کرده است.

حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر مسائل دینی در پاسخ به این پرسش که انتظار از هاشمی رفسنجانی برای تغییر در ساختار قدرت چقدر واقع‏بینانه است بیان کرد : " آن چه که مسلم است، آقای هاشمی رفسنجانی از معترضان بسیار جدی به آقای احمدی‏نژاد و دولت او است ، طبیعی است که آقای هاشمی به شدت ناراضی و ناخرسند است؛ هم به اعتبار دفاع از شخصیت فردی خود و هم به اعتبار دفاع از طیف هم‏فکران و تا حدودی هم‏پیمانانش. اما به نظر من، ایشان نمی‏تواند کار زیاد جدی و مؤثری انجام بدهد. چرا که در موقعیت بسیار دشواری قرار گرفته است. اگر موضع صریح و روشن منتقدانه‏ای بگیرد، باید از سمت‏های خود استعفا بدهد یا اساساً کنارش خواهند گذاشت " .

اشکوری نماینده سابق مجلس در دوره اول در مصاحبه با رادیو زمانه با اشاره به عدم تداوم حرکت بینابینی هاشمی، تایید انتخابات را با مواضع او سازگار ندانسته و افزود : " ولی با همه‏ی این حرف‏ها، چنین می‏شود تصور کرد که آقای هاشمی سرانجام به نوعی سازش می‏رسد و برای حفظ ظاهر هم که شده، سکوت خواهد کرد. اما این به معنای آن نیست که این بحث‏ها در آینده، جدی نشود یا آقای هاشمی رفسنجانی نتواند نقش‏های جدی‏تری در آینده بازی کند."

این روحانی خلع لباس شده استراتژي هاشمی در این مقطع را عبور از بحران با سکوت و آرامش پیش بینی کرد و اظهار داشت : " در چشم‏انداز کوتاه‌مدت، نه می‏توان از آقای هاشمی رفسنجانی انتظار زیادی داشت و نه ایشان حاضر است دست به ریسک بزرگی بزند که به مرگ و زندگی او مربوط است. فکر می‏کنم شرایط فعلی آن قدر حاد است که اگر ایشان بخواهد با رهبری و نظام مقابله کند، به مرگ سیاسی و احتمالاً فیزیکی او منجر خواهد شد . "

محمد هاشمي‌رفسنجاني رئيس دفتر سياسي حزب كارگزاران سازندگي در گفتگو با ایلنا در خصوص علت سكوت هاشمي‌رفسنجاني بعد از تحولات انتخاباتي گفت: اين موضوعي است كه مردم مكررا از ما سوال مي‌كنند و توقع دارند ايشان كه در بحران‌ها به كمك مردم آمده و بحران‌هاي نظام را حل كرده‌اند و مشكلات را از ميان برداشته‌اند و جزء اصلي‌ترين اركان نظام هم بودند امروز هم فعال شوند ولي شايد شرايط زماني، امكانات و توانايي‌ها با گذشته فرق كرده ولي معتقدم بايد براي بازگرداندن اعتماد مردم هزينه‌هايي پرداخت.

عضو مجمع تشخيص مصلحت نظام در خصوص اقامه نماز جمعه اين هفته توسط هاشمي‌رفسنجاني و بازتاب‌هاي اين موضوع در رسانه‌ها و افكار عمومي گفت: مردم منتظر برگزاري نماز جمعه توسط آقاي هاشمي بودند و پيش‌بيني مي‌شود استقبال خوبي صورت گيرد.

فاطمه راكعي عضو جبهه مشاركت ايران اسلامي حضور‌ هاشمي در نماز جمعه در اين وضعيت مأيوس كننده را مايه اميد تلقي کرد و افزود: هاشمي رفسنجاني در صدر دو نهاد مهم يعني مجمع تشخيص مصلحت نظام و خبرگان رهبري حضور دارد بنابراين وظيفه دارد به ابهامات مردم نسبت به اعمال غيرقانوني كه در اين انتخابات انجام شد، پاسخ دهد و مقصران را معرفي نمايد.

عضو جبهه مشاركت از هاشمی به عنوان شخصیت دوم نظام نام برد و بیان کرد: ايشان در روز جمعه بايد بگويند كه آيا بر اتفاقات پس از انتخابات صحه مي‌گذارند يا خير، مردم مي‌خواهند واكنش ‌هاشمي به توهين‌هايي كه عليه ملت صورت گرفت، چيست؟

حجت الاسلام قدرت الله علیخانی عضو فراکسیون خط امام(ره)مجلس در پاسخ سئوال پارلمان نیوز که پیش‌بینی شما از اظهارات هاشمی در مورد انتخابات و حوادث پس از آن در نماز جمعه چیست ؟ گفت:" بار اصلی این نظام و انقلاب بر دوش مردم بوده و امروز نیز مردم پشتوانه این نظام هستند و آقای هاشمی در سخنان خود قطعا منافع مردم و حقوق حقه آنها را در نظر خواهد گرفت " .

علیخانی نماینده مردم قزوین در مجلس هشتم با تاکید براینکه پیش بینی‌ می‌شود نماز جمعه این هفته، نماز جمعه‌ای تاریخی باشد، تصریح کرد :" پیش‌بینی من این است که آقای هاشمی از اصل نظام انقلاب حقوق مردم و رهبری دفاع خواهند کرد ".

بیژن نامدار زنگنه عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام و از افراد نزدیک به موسوی در فعالیتهای انتخاباتی اخیر هم در پاسخ به سؤالی در خصوص شرکت در نماز جمعه این هفته تهران گفت: " انشاءا..ما همه در نماز جمعه این هفته تهران که به امامت آیت الله هاشمی رفسنجانی برگزار می شود شرکت خواهیم کرد و با استفاده از فرصتی که شارع مقدس با این نماز سیاسی برای ما فراهم کرده است بار دیگر با امواج سبزحضورمان ، برشعورسیاسی،عدالت خواهی،مردم سالاری وضرورت احیای مجدد راه امام راحل تاکید خواهیم کرد ".

علی شکوری‌راد، عضو شورای مرکزی جبهه مشارکت ایران اسلامی، طی یادداشتی در وب‌سایت نوروز، بر اهمیت سیاسی شرکت در نماز جمعه این هفته به امامت اکبر هاشمی رفسنجانی تاکید کرده و نوشت « ارعاب و اقسام تضییقات رسانه‌ای و اطلاع‌رسانی و نیز مواجه بودن با ممانعت از اجتماعات ، معترضان را بر آن داشته است از این فرصت برای انجام یک حرکت سیاسی استفاده نموده و با شرکت در نماز جمعه پیام اعتراضی خود را با حضور انبوه خود تکرار نمایند. "

محمد نبی حبیبی دبیر کل حزب موتلفه اسلامی در گفتگو با ایلنا اظهار داشت : " گفت‌وگوهایی برای آغاز رفاقت و همکاری برای کارآمدی دولت صورت گرفته است. ما بارها گفته‌ایم که حساب رقابت در داخل خانواده انقلاب با حساب کسانی که خارج از این خانواده به دشمنی با آن مشغولند، کاملاً جدا است. ما باید حساب براندازان را از منتقدین علاقمند به نظام جدا کنیم و با هر کدام با زبان خودشان سخن بگوییم.

وی با اشاره به تحرکات در داخل و خارج گفت: برخی همچنان بر طبل بی‌مهری به رای اکثریت می‌کوبند؛ این یک تهدید جدی علیه جمهوریت نظام است.

دبیر‌کل حزب موتلفه اسلامی در مورد نماز‌جمعه این هفته به امامت آیت الله هاشمی رفسنجانی، اظهار داشت: رفتار حساب نشده برخی جریان‌های سیاسی در این مسائل کلان اعتقادی جامعه، می‌تواند اثرات منفی داشته باشد. سنگر نماز جمعه متعلق به رهبری وامت اسلام است. باید حریم، حرمت واحترام آن را از همه جهات محفوظ داشت و مستقل از جناح‌های سیاسی، احزاب و گروه‌ها ، فقط به عنوان تریبون انقلاب از آن استفاده نمود.

به گزارش روز احمد خاتمی یکی از اعضای مجلس خبرگان که خود در نماز جمعه هفته گذشته مسئولان دولت کودتا را به برخورد شدید با دستگیرشدگان حوادث اخیر خوانده و از لزوم تنبیه "اغتشاشگران" سخن گفته بود، خواستار رعایت احترام كسانی شد كه در نظام اسلامی خدمتگزار بوده اند و افزود : " در هرحال باید به آینده نگاه كرد و ضمن ترسیم گذشته باید همه برای ساختن ایرانی سربلند تلاش كنیم. كدورت‌های ایام انتخابات فراموش شود و محبت و همدلی جایگزین آن شود كه برای سربلندی ایران اسلامی راهی جز این نداریم."

مجتبی شاکری یکی از اعضای ارشد جمعیت ایثارگران انقلاب اسلامی حضور هاشمی رفسنجانی در نماز جمعه را "اقدامی نسنجیده" توصیف کرده و بیان کرد: " بهتر بود‌هاشمی به‌صورت مكتوب با نمازگزاران مكاتبه می‌كرد و نظرات خود را می‌گفت. شاید حضور‌هاشمی بدون فراهم كردن مقدمات سنجیده نباشد . "

عضو جمعیت ایثارگران و از حامیان سرسخت احمدی نژاد دلیل این موضع گیری را "مشکل ساز" بودن مواضع انتخاباتی هاشمی رفسنجانی ذکر کرده و گفته است: "مواضع انتخاباتی‌هاشمی اصلا خوب نبوده است كه از آن جمله می‌توان به نامه‌ای كه ایشان خطاب به مقام معظم رهبری نوشتند، اشاره كرد. این نامه شاید تهدیدآمیز یا دعوت به نافرمانی مدنی تلقی شود كه واكنش‌جامعه را برانگیخت."

رجا نیوز نیز با انتشار نامه ای با عنوان "جمعی از دانشجویان دانشگاه تهران" خواستار "حرام " اعلام کردن اقدام علیه دولت محمود احمدی نژاد از سوی هاشمی رفسنجانی در خطبه های نماز جمعه شد و نوشت: "اثبات همسنگری امروز و دوستی فردای شما برای نظام اسلامی در این است که جریان نفاق را که بخشی از آن در لوای نام و سابقه شما پنهان شده است، رسوا ساخته و با اعلام مواضع صریح، پرده از فتنه پیچیده نفاق بردارید."

شبکه خبری ایران (وابسته به موسسه دولتی ایران) با انتشار خبری پیش بینی کرد که : "نماز گزاران این هفته به هاشمی رفسنجانی اعتراض خواهند کرد."

منبع : وبلاگ با مردم

نویسنده: AHK ساعت 1:32 PM        لینک               0 نظر

یوسفی ‌اشکوری: نمی‌توان از رفسنجانی انتظار زیادی داشت

یوسفی ‌اشکوری: نمی‌توان از رفسنجانی انتظار زیادی داشت

در جریان اعتراضات گسترده اخیر به نتایج اعلام‌شده انتخابات ریاست جمهوری و حمایت صریح و قاطعانه آیت‌الله خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی از این نتایج، شکاف در بالاترین سطوح قدرت و از جمله در نهادهای روحانیت نیز گسترش یافته است. اکنون بار دیگر و به طور جدی‌تر مسأله درآمیزی دین و دولت و عواقب سیاسی و اجتماعی آن زیر ذره‌بین قرار گرفته و روحانیت ایران از مراجع مذهبی منتقد حکومت گرفته تا نهاد های مذهبی سهیم در قدرت، ناگزیر از پاسخ تازه ای به این مسأله شده‌اند.

در گفت و گویی با حسن یوسفی اشکوری، پژوهشگر مسائل دینی، ابتدا این مسأله را مطرح می کنم که با توجه به این‌که نگاه به رابطه‏ی دین و قدرت سیاسی یا دین و دولت، سال‌هاست که از بحث‏های مهم در جامعه‏ی سیاسی ایران بوده است، تأثیرگذاری این بحث را در رویدادهای مربوط به انتخابات اخیر ریاست جمهوری و اعتراضات گسترده‏ی مسالمت‏آمیزی که صورت می‏گیرد، چگونه ارزیابی می‏کند؟

بحث رابطه‏ی نهاد دین و نهاد حکومت، بحثی دیرینه است و از گذشته در این باره صحبت‏های فراوانی شده است. از آن جایی که اسلام در قیاس با ادیان دیگر، دینی تقریباً سیاسی و اجتماعی است، از صدر اسلام این بحث مطرح بوده است. به خصوص این‌که پیامبر این دین، حضرت محمد، خود ۱۰ سال در رأس یک حکومت در مدینه قرار داشته است.

ولی در عین حال تا دوران اخیر، بحث رابطه‏ی دین و دولت، بحثی بیشتر نظری بود و در عمل چندان مورد توجه نبود. چرا که بعد از پیامبر، جدایی دین از نهاد حکومت تا حدود زیادی به رسمیت شناخته شده بود و کم و بیش هم اجرا می‏شد. هر چند که نام رهبران جهان اسلام «خلیفه» یعنی جانشین پیامبر بود. در ایران هم از زمان صفویه، نهاد سلطنت پدید آمد که بیشتر تداوم نهاد سلطنت ایران‌شهری گذشته بود.

بعد از مشروطه، بحث رابطه‏ی دین و دولت، کمی جدی‌ترشد. ولی با نظریه‏پردازی کسانی چون نایینی و آخوند خراسانی، باز نهاد دین (روحانیت) و نهاد حکومت از هم تفکیک شدند.

در جریان انقلاب اسلامی ایران، آمیختگی دین و حکومت خیلی جدی شد و در نظام جمهوری اسلامی و قانون اساسی آن با مدل «ولایت مطلقه‏ی فقیه» تقریباً دین و حکومت چنان با هم آمیخته شد که دیگر به سادگی نمی‏توان آن‏ها را از هم تفکیک کرد.

با وجود این، بخش زیادی از علمای سنتی ما، هم‏چنان به همان نظریه‏ی دیرین شیعی وفادار ماندند و حکومت دینی را در زمان غیبت ناممکن شمردند. عده‏ای از روحانیون هم به مدل ولایت فقیه روی آوردند و از مؤسسان یا حامیان نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر ولایت فقیه شدند.

در مقابل، در ۱۵ سال اخیر، بخشی از روشنفکران دینی باز به تفکیک نهاد دین از حکومت روی آوردند. الان هم در ایران، تقریباً، هیچ نواندیش مسلمان یا روشنفکر مسلمانی را نمی‏شناسم که به حکومت مذهبی، به معنای متعارف آن، چه از نوع ولایت فقیه و چه از نوع غیر ولایت فقیه آن معتقد باشد. امروز کم و بیش، همه به جدایی نهاد دین از حکومت باور دارند.

این بحث در طول این ۳۰ سال هم مطرح بوده. اما همان‏گونه که آقای میرحسین موسوی هم در اطلاعیه‏ی اخیرش مطرح کرد، این انتخابات مشکلات، بن‏بست‏ها و موانع نظام جمهوری اسلامی را به خوبی نشان داد. فکر می‏کنم یکی از پی‏آمد‏های تحولات اخیر، انتخابات و موضع‌گیری‌های نسبت به آن، پیش کشیده شدن همین مسأله‏ی نوع رابطه‏ی دین و حکومت است.

به عبارت دیگر، این مسایل سبب شد که بحران ایدئولوژیک و بحران ساختاری در نظام جمهوری اسلامی علنی شود. به خاطر این‌که از یک سو مردم با معیارهای جمهوریت در انتخابات شرکت کردند؛ هرچند آن هم بسیار محدود شده بود و مردم مجبور بودند به یکی از چهار کاندیدای تأیید صلاحیت‌شده رأی بدهند؛ اما در عمل مردم به فردی رأی دادند که تصور عمومی این است و شواهد هم نشان می‏‏‏‏دهد که بیشترین رأی را آورده و انتخاب شده است. اما ولی فقیه و نظام حاکم پشت سر کاندیدایی که در واقع رأی نیاورده، ایستادند و رأی او را چند برابر اعلام کردند. بعد هم رهبر نظام در برابر اکثریت مردم ایستاد.

این بحران، الان خود را علنی کرده است و فکر می‏کنم این بحث در تحولات آینده، هم از بعد نظری و هم از بعد عملی و سیاسی، بیش از پیش خود را آشکار خواهد کرد.

برای روحانیون، بحث انتخاب بین مصالح نظام دینی و مصالح جامعه مطرح است. می‏دانیم که بخشی از روحانیون منتقد، هر چند بیشتر به صورت انفرادی، در جریان رویدادهای اخیر وارد عرصه شدند و از حق مردم برای نظردهی، اعتراض و بازبینی صندوق‏های رأی دفاع کردند. ولی تشکل‏های روحانی، از جمله «روحانیت مبارز» و «روحانیون مبارز» محافظه‏کارانه‏تر وارد مسأله شدند. این مسأله که در چشم‌انداز نزدیک، روحانیت ایران بین مصالح جامعه و مصالح نظام و حتی مصالح دین بتوانند تفکیک بیشتری قائل شود و روی بیاورد به این‌که مصالح نهاد دین را در جدایی دین از دولت بداند، چه قدر محتمل است؟

به طور کلی نهاد روحانیت شیعه، حتی تا حدودی در اهل سنت، نهادی محافظه‏کار است. در گذشته هم چنین بوده است و روحانیون، به خصوص آن‏هایی که از علما و روحانیون سنتی به شمار می‏آیند، کم‏تر در تحولات سیاسی وارد می‏شوند و اظهار نظر صریح می‏کنند. البته، دوران خاص انقلاب تا حدودی استثنا است. ولی به هر حال روحانیت ما چه از جناح سنتی و چه از جناح نوگراتر و مدرن‏تر هم باشد، محافظه‏‏کارند و نظر نهایی خود را به سادگی ابراز نمی‏کنند.

بعد از پیروزی انقلاب، همان‏طور که اشاره شد، بخش عمده‏ای از روحانیون سنتی، هم‏چنان به عقیده سنتی‏شان وفادار ماندند و در حکومت دخالتی نکردند. بعضی‏هایشان مطلقاً اظهار نظری نکردند. بعضی‏ها هم با احتیاط در ارتباط با جمهوری اسلامی، نظراتی دادند‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏‏؛ یا تأیید کردند و یا گاهی انتقاد کردند.

درسال‏های اخیر، به خصوص بعد از روی کار آمدن دولت آقای احمدی‏نژاد، رابطه‏ی روحانیت و حکومت تا حدودی رابطه‏ی منسجم و هماهنگی مثل گذشته نبود. به عبارت دیگر، در این دوره، دولت از روحانیت فاصله گرفت و همین‏طور هم از سوی روحانیت، این فاصله ایجاد شد.

ولی در جریانات اخیر، بخشی از روحانیون از مردم یا از خواسته‏ها و مطالبات مردم و دو کاندیدایی که معترض بودند حمایت کردند. اما بخش محافظه‏کارترش، چندان صریح موضع نگرفت.

اما آن‏چه که شواهد نشان می‏دهد و می‏توان آن را با دلایل و قراین مختلفی نشان داد، این است که روحانیت فعلی، حتی آن سنتی‏ها هم از دولت نهم، به خصوص از شخص رییس دولت چندان راضی نبودند و در این انتخابات هم کم و بیش منتقد هستند؛ هر چند خیلی صریح اظهار نظر نکردند.

اساساً در روحانیت، تشکل‏های واحد سراسری نداریم؛ بلکه در درون آن، طیف‏ها و جریانات مختلف وجود دارد و عمدتاً به خصوص در سطح مراجع، بیشتر افراد هستند که سخن می‏گویند و افکار و اندیشه‏های شخصی‏شان را بیان می‏کنند.

ولی به نظر می‏رسد و پیش‏بینی من این است که با توجه به سیر تحولات در آینده، دولت دهم با بحران‏های جدی بیشتری مواجه خواهد شد. این دولت از ناحیه‏ی اکثریت مردم که به رییس دولت دهم رأی ندادند و به دو کاندیدای دیگر رأی دادند، همین‏‏‏‏طور خود دو کاندیدا و تشکل‏های روحانی و غیر روحانی حامی آنان، مانند «مجمع روحانیون مبارز تهران»، «مجمع محققین حوزه‏ی علمیه‏ی قم» و هم‏چنین شخصیت‏های بسیار برجسته‏ای مثل آیت‏الله طاهری اصفهانی، آیت‏الله منتظری، آیت‏الله صانعی، آقای عبدالله نوری و … فاقد وجاهت قانونی و وجاهت شرعی است و دچار بحران خواهد بود.

الان بحران، بحران مشروعیت است؛ برای این دولت و همین‏طور کل نظام جمهوری اسلامی.
تصور من این است که در تحولات آینده که این دولت با بحران‏های بیشتری مواجه خواهد بود، مواضع روحانیون نسبت به دولت و کل حاکمیت منتقدتر خواهد بود و بحث دین و دولت و نوع رابطه‏ی این دو جدی‏تر می‏شود. به نظر می‏رسد که سیر تحولات در جمهوری اسلامی، از همان آغاز تا الان و از الان به بعد، به سوی تقویت نظریه‏ی جدایی دین از حکومت خواهد بود.

می‏خواهم به نقش کلیدی تعدادی از روحانیون، به ویژه در شرایط سیاسی کنونی ایران اشاره کنم؛ روحانیونی که در مرکز قدرت هستند و در درجه‏ی اول، نقش آقای هاشمی رفسنجانی. بعد از این روی‏دادها احتمال داده می‏شد که آقای رفسنجانی با توجه به این‌که ریاست مجلس خبرگان و هم‌چنین ریاست مجمع تشخیص مصلحت نظام را دارد، از نفوذش استفاده کند و روحانیت به ویژه روحانیونی را که نقش مهمی در قدرت دارند، به سوی یک سری تغییرات در ساختار قدرت بکشاند. از جمله مطرح می‏شد که ایشان برای تشکیل مجلس خبرگان رهبری تلاش کرده ولی موفق نشده است؛ یا این‌که چند جمعه‏ی متوالی ایشان در نماز جمعه شرکت نکرده‏ است و جامعه به این حرکت، به عنوان نوعی اعتراض نگاه می‏کند. اساساً این انتظار از آقای رفسنجانی که پیش‏‏گام تغییری در ساختار قدرت باشد، چه قدر واقع‏بینانه است؟ فکر می‏کنید که بر مواضع او تردید غالب است یا این‌که در حال انجام اقداماتی است که هنوز برآمد نکرده است؟

آن چه که مسلم است، آقای هاشمی رفسنجانی از معترضان بسیار جدی به آقای احمدی‏نژاد و دولت او است که از چهار سال پیش آغاز و به تدریج، به ویژه در دوران تبلیغات انتخاباتی، با افشاگری‏ها و بی‏پروایی‏های آقای احمدی‏نژاد، آن‏ هم در رسانه‏ی ملی، علنی شده است.

آقای رفسنجانی به شدت معترض و مخالف است و حال که این پرده‏ها هم برداشته شده و حریم‏ها شکسته شده است، در مخالفت خود با دولت فعلی هیچ تردیدی ندارد. به اضافه‏ی این‌که انتخابات رسوایی برگزار شد و چنین تأییدیه‏های محکمی از این انتخابات فاقد وجاهت قانونی و کودتاگونه صورت گرفت.

طبیعی است که آقای هاشمی به شدت ناراضی و ناخرسند است؛ هم به اعتبار دفاع از شخصیت فردی خود و هم به اعتبار دفاع از طیف هم‏فکران و تا حدودی هم‏پیمانانش. چون در این انتخابات، آقای هاشمی در طیف اصلاح‏طلبان قرار گرفت و به طور تقریباً روشنی از آقای موسوی حمایت می‏کرد. بنابراین مردم انتظار دارند که ایشان هم به عنوان دفاع از خود و هم دفاع از نظام جمهوری اسلامی و هم‏پیمانانش که مهم است، اقدامی بکند.

اما به نظر من، ایشان نمی‏تواند کار زیاد جدی و مؤثری انجام بدهد. چرا که در موقعیت بسیار دشواری قرار گرفته است. اگر بخواهد مانند آقای طاهری اصفهانی و آقایان مراجع معترض قم، موضع رسمی بگیرد، با دو سمت بسیار مهمی که در ساختار نظام جمهوری اسلامی دارد، با موقعیت ویژه‏ای که نزد رهبری دارد، دچار مشکل خواهد شد.
اگر موضع صریح و روشن منتقدانه‏ای بگیرد، باید از سمت‏های خود استعفا بدهد یا اساساً کنارش خواهند گذاشت. سرنوشت آینده‏اش نیز بسیار تاریک خواهد بود و مشکلات خیلی جدی برای خودش و برای کل نظام به وجود خواهد آمد.

اگر بخواهد به آن طرف بپیوندد و انتخابات را تأیید کند و مانند گذشته، حداقل صورت ظاهر را حفظ کند، با مواضع ایشان و با انتظاری که از او هست، سازگار نیست. این وضعیت دوگانه‏ی سکوت اعتراضی یا در خط بینابین حرکت کردن هم، نمی‏تواند چندان ادامه پیدا کند.

۱۵-۱۰ روز دیگر، زمان تنفیذ حکم ریاست جمهوری است و آقای هاشمی باید روشن کند که در چنین جلسه‏ای شرکت می‏کند یا خیر. کسانی مثل آقای موسوی یا کروبی و ... اعلام کرده‌اند که شرکت نخواهند کرد. ولی آقای هاشمی اگر شرکت نکند، به معنای مخالفت جدی و مقابله با رهبری و نظام تلقی خواهد شد و اگر شرکت کند، بازهم پیامدهای خاص خود را خواهد داشت.

این‌که گفته شده آقای رفسنجانی می‏خواسته با مجلس خبرگان صحبت کند، آنان را قانع کند و بحث عزل رهبری و شورایی شدن رهبری مطرح بود، این‏ها هم در شرایط فعلی، به نظر من یک مقدار آرمان‏گرایانه است. ساختار نظام جمهوری اسلامی به گونه‏ای است که به هیچ وجه، اجازه‏ی عزل رهبری را با عنوان عدم صلاحیت نمی‌دهد. شورایی شدن هم باز دچار مشکلاتی است. به هر حال جمع‏بندی من این است که آقای هاشمی رفسنجانی کارآیی چندانی ندارد و نمی‏تواند نقش مؤثری داشته باشد.

ولی با همه‏ی این حرف‏ها، چنین می‏شود تصور کرد که آقای هاشمی سرانجام به نوعی سازش می‏رسد و برای حفظ ظاهر هم که شده، سکوت خواهد کرد. اما این به معنای آن نیست که این بحث‏ها در آینده، جدی نشود یا آقای هاشمی رفسنجانی نتواند نقش‏های جدی‏تری در آینده بازی کند.

فعلاً شرایط بسیار حاد و بحرانی‏ است. فکر می‏کنم آقای هاشمی مثل همیشه سعی می‏کند از این بحران هم عبور کند و با سکوت و آرامش این مرحله را پشت سر بگذارد تا در فرصت مناسبی در آینده، بتواند مخالفت‏های خود را با دولت احمدی‏نژاد به شکل دیگری ابراز کند و یا اگر در ارتباط با رهبری، بنا است تصمیم‏گیری شود، با زمینه‏سازی‏ها و مقدماتی که لازم دارد، بتواند در شرایط دیگری، کاری انجام بدهد.

در چشم‏انداز کوتاه‌مدت، نه می‏توان از آقای هاشمی رفسنجانی انتظار زیادی داشت و نه ایشان حاضر است دست به ریسک بزرگی بزند که به مرگ و زندگی او مربوط است. فکر می‏کنم شرایط فعلی آن قدر حاد است که اگر ایشان بخواهد با رهبری و نظام مقابله کند، به مرگ سیاسی و احتمالاً فیزیکی او منجر خواهد شد.

مسأله‏ی دیگر، نقش خود آقای خامنه‏ای به عنوان رهبر جمهوری اسلامی و رابطه‏ی او با منابع قدرت در ساختار جمهوری اسلامی است. برخی تحلیل‏گران معتقدند که تأثیرپذیری ایشان به‏ویژه از فرمانده‌ان سپاه که دارای نفوذ زیادی در سطوح بالای قدرت هستند، زیاد است. برخی هم اعتقاد دارند که این روند برعکس است؛ یعنی هنوز نفوذ شخص آقای خامنه‏ای، به عنوان ولی فقیه و قشری از روحانیون بر فرمانده‌ان نظامی و پاسداران بسیار زیادتر از آن است که تأثیرپذیری تعیین‌کننده‏ای از این محافل داشته باشند. ارزیابی شما در این زمینه چیست؟

واقعیت این است که اطلاعات خیلی دقیق و معینی از این نوع روابط یا مسائل پشت پرده‏ی آن ندارم. ولی به نظر می‏رسد که با گذشت زمان، به خصوص در دولت آقای احمدی‏نژاد، به دلیل کمک‏هایی که آقای احمدی‏نژاد از نظر اقتصادی و سیاسی کرده است، نیروهای نظامی قدرت بیشتری پیدا کردند.

بسیاری از سرداران سپاه یونیفورم نظامی‏شان را کنار گذاشته‏اند؛ آمده‌اند وزیر، وکیل، استاندار و یا فرماندار شده‌اند. هم‏چنین کمک‏های اقتصادی فراوانی به نهاد سپاه، نیروهای بسیج، مساجد و نیروهایی که به نوعی با نهادهای قدرت جمهوری اسلامی در پشت و یا پیش صحنه ارتباط دارند، شده است.

این نیروها قدرت زیادی پیدا کرده‌اند و قطعاً این قدرت در رهبری هم بیش از گذشته نفوذ دارد و احتمالاً این نقش در انتخابات اخیر هم بسیار مؤثر بوده است. چرا که بسیاری از فرماندهان عالی سپاه (نمی‏خواهم بگویم همه‏ی آن‏ها) همین‏طور نماینده‏ی ولی فقیه در سپاه، از حدود یک سال پیش، بارها و بارها در سخنان رسمی‏شان و به طور علنی‏، از احمدی‏نژاد حمایت می‏کردند و نسبت به تغییر او، رأی نیاوردن و انتخاب نشدنش هشدار می‏دادند.

همه‏ی این‏ها نشان می‏دهد که آن‏ها عزم‏شان جزم بود که آقای احمدی‏‏نژاد را ابقا کنند. چرا که مطابق با مصالح آن‏ها بود. قطعاً آن‏ها در تصمیم فرماندهی کل قوا هم تأثیر دارند و خود آقای خامنه‏ای هم به عنوان ولی فقیه، فرمانده‏ی کل قوا، از نظر قانونی و شکلی روی آن‏ها تأثیر دارد.

این تأثیر و تأثر متقابل و روابط متقابل، قطعاً برقرار است. اما این‌که کدام یک از این‌ها گروگان دیگری است و کدام یک از این‏ها، به خصوص در تحولات اخیر، نقش فائقه داشته، دقیقاً برای من روشن نیست و نمی‏توانم در این زمینه، اظهار نظر دقیق و روشنی داشته باشم.

رادیو زمانه – حسین علوی

نویسنده: AHK ساعت 1:28 PM        لینک               0 نظر

لغو پی در پی سفرهای خارجی احمدی نژاد

Tuesday, July 14, 2009

لغو پی در پی سفرهای خارجی احمدی نژاد

اجلاس سران کشورهای غیر متعهد از فردا چهارشنبه بیست و چهارم تیر ماه در شهر ساحلی شرم الشیخ مصر با شركت سران ‪ ۱۱۸كشور عضو و ‪ ۱۷كشور عضو ناظر برگزار مي‌شود.

براساس برنامه پیش بینی شده قرار بود محمود احمدی نژاد در این اجلاس شرکت کند اما بدون هیچ توضیحی سفر وی لغو و منوچهر متکی که از روز دوشنبه این هفته به منظورشرکت در نشست وزیران خارجه کشورهای عضو جنبش غیر متعهد ، تهران را به مقصد شرم الشیخ در مصر ترک کرده بود جایگزین او شد .

جمهوری اسلامی ایران نامزد تصدی یکی از دو سهمیه غیردائمی کشورهای آسیایی در شورای امنیت سازمان ملل متحد است ، با توجه به حضور سران 38 کشور آسیایی ، 53 کشور آفریقایی و 26 کشور از حوزه های آمریکای لاتین و کارائیب و بلاروس و شرکت عبدالله گل رییس جمهور ترکیه ، موقعیت مناسبی برای دستیابی به این خواسته می توانست فراهم شود که با سرکوب و بازداشت سران احزاب مخالف و تظاهر کنندگان خیابانی معترض به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ، ایراد اتهام مداخله به غرب و رسانه های خارجی ، ایجاد محدودیت در فعالیت خبرنگاران خارجی در ایران ، بازداشت 1 کارمند ایرانی سفارت بریتانیا در تهران به اتهام اقدام بر علیه امنیت ملی به نظر ازدست رفته می رسد .

اما رجب صفراف کارشناس مسایل ایران در روسیه معتقد است ، ایران با توجه به عضویت 118 کشور در جنبش غیر متعهد ها و حق داشتن نماینده ای در شورای امنیت و اعتبار بالای ايران در ميان کشورهاي عضو جنبش غيرمتعهد، از شانس زيادي براي کسب حمايت اين کشورها براي عضويت در شوراي امنيت سازمان ملل متحد برخوردار است .

ایشان در گفتگو با بخش روسي راديو بي بي سي عضویت غیر دائمی ایران به عنوان نماینده جهان اسلام را عادلانه می داند و با انتقاد از عملکرد شوراي امنيت سازمان ملل متحد از اصرار ايران برای تغییر در شورای امنیت به منظور بهبودي عملکرد آن خبر می دهد .

وی ایران را داراي سياست مستقل دانست و اظهار داشت : " ايران نيز همانند روسيه خواستار اصلاحات جدي در شوراي امنيت سازمان ملل متحد است " .

بر اساس گزارش رادیو بین المللی فرانسه مقامات مصری که پس از پایان دوره ریاست کوبا برغیر متعهدها در تیر ماه ریاست دوره ای این سازمان را برعهده خواهد گرفت حاضر به رعایت پروتکل استقبال رسمی از محمود احمدی نژاد نشده اند .

پیش از این نیز یک وکیل دعاوی مصری از محمود احمدی نژاد به اتهام عدم مشروعیت و اهانت به صحابه پیامبر در جریان مبارزات انتخاباتی به دادستانی کل مصر شکایت کرده بود .

ممدوح اسماعیل وکیل مشهور مصری که به گروهای اسلامی مصر تعلق دارد در دادخواست خود از مقامات قضائی مصر خواسته بود که مانع ورود احمدی نژاد برای شرکت در اجلاس سران کشورهای غیر متعهد در شهر ساحلی "شرم الشیخ" مصر شود .

ممدوح اسماعیل با تهیه یک سی دی از سخنان احمدی نژاد درمبارزات انتخاباتی اخیر مدعی شده است که وی به صحابه پیامبر توهین کرده است بنابراین نمی تواند به عنوان یک رئیس دولت از تشریفات و مصونیت های سیاسی بین المللی برخوردار شود و پس از حضور در خاک مصر باید دستگیر یا ممنوع الخروج شود .

منبع : وبلاگ با مردم

نویسنده: AHK ساعت 10:32 PM        لینک               0 نظر